چه گیاهی؟چرا محبوبه؟و آیا نیاز آبی کمی داره؟
افوربیا تریگونا یکی از محبوب ترین و خاص ترین ساکولنت هاست که ظاهر منحصر به فردش توجه بسیاری به خود جلب می کند.این گیاهبومی آفریقاست و با ساقه های سبز پررنگ و خطوط برجسته اش شناخته می شود.
افوربیا تریگونا
افوربیا یکی از گیاهان خاص و رنگی است.که به دلیل شکل ظاهری و رنگ جذاب ،طرفداران بسیار زیادی دارد.
افوربیا تریگونای با نام Euphorbia trigonaعلمی از خانوادهEuphorbiaceae محسوب می شود.
افوربیا تریگونای قرمز نیز در این دسته جای دارد .
به علت رشد و مقاومت در شرایط نا مساعد و همچنین خوش رنگ بودن ساقه ها و برگ ها در میان افوربیا ها محبوبیت یافته اند.
این گیاه بیش تر در مناطق خشک کویری در ساوانا دیده می شود.
گیاه شناسی
افوربیا تریگونا دارای ساقه های ضخیم و سبز رنگ، که با خطوط برجسته و بافتی خاص همراه هستند،از ویژگی های شاخص این ساکولنت به شمار می آید.
این ساقه به صورت ایستاده و عمودی می باشد و شاخه ها دائما در حال رشد هستند.
روی لبه های هر وجه ،خارهای کوتاهی مشاهده می شود.
در بین خار ها برگ های سبز و درخشانی ظاهر می شود این برگ ها در فصل های سرد سال به تدریج می ریزند.
ویژگی مشترک بین تمامی گونه های افوریبا ،وجود شیرابه سفید رنگ در بافت همه ی اون ها می باشد .در هنگام قلمه زدن و یا بریده شدن این شیرابه از ساقه بیرون می آید.این شیره سفید رنگ و سمی می باشد و در صورت ریختن روی دست ،از تماس دست با صورت و چشم خوداری شود.سپس فورا دست ها رو با آب و صابون شستشو دهید . همچنین این شیره برای حیوانات خانگی نیز سمی می باشد .
گونه هایی از گیاهان در کشورمان به اشتباه کاکتوس نامیده می شوند.افوربیا نیز شامل این گونه ها هستند ،که ساحتار بافتی شبیه به کاکتوس دارند.اما در گروه کاکتوس ها نیستند و ساکولنت محسوب می شوند.
این گیاهان نه تنها از نظر ظاهر بلکه از نظر پرورش نگهداری نیز شبیه به هم هستند .
شرایط نگهداری
آبیاری
این گونه در مقابل خشکی خاک مقاومت بالایی از خود نشان میدهد.و به این خاطر که جز گیاهان گوشتی محسوب میشود،به آبیاری کمتری نیز نیاز دارد.میزان آبیاری در زمستان قطعا باید کمتر باشد .
(به این نکته توجه کنید آبیاری بیش از حد و نامنظم باعث پوسیدگی ریشه و از بین رفتن گیاه خواهد شد.)در فاصله دوآبیاری اجازه بدهید خاک گلدان کاملا خشک شود و سپس اقدام به آبیاری کنید.به دلیل ذخیره آب در بافت ساقه ،به آبیاری زیاد حساس است و ریشه به راحتی دچار پوسیدگی خواهند شد.
نور
افوربیا تریگونا به محیطی با نور کامل و زیاد نیاز دارد اگر این گیاه را بیرون از منزل نگهداری می کنید، در روز های گرم تابستان از آن در مقابل اشعه مستقیم نورخورشید محافظت کنید. زیرا در این صورت دچارسوختگی شده و لکه های قهوه ای روی تنه گیاه ایجاد خواهد شد.
درواقع نور غیر مستقیم روشن برای رشد بهتر آن مناسب است، اما نور مستقیم ملایم صبح گاهی مشکلی ایجاد نمی کند .توجه کنید نور کم باعث رشد علفی و شکل اصلی اش را از دست خواهد داد.
خاک
این گیاه به خاک سبک با زهکشی بالا نیاز دارد. بهترین ترکیب خاک برای افوربیا( خاک برگ +ماسه و پیت ماس) و یا( ماسه +پیت ماس و کود پوسیده) ، میباشد.
دما
این گیاهان در مناطق گرمسیری و دماهای بالا زندگی می کنند.افوربیا تریگونا که در منزل نگهداری می کنید نباید دمای خیلی پایین نزدیک به 13 الی 14 درجه تجربه کند. و بهترین دما برای نگهدای دمای 25 الی 30 درجه سانتی گراد می باشد.
تکثیر
افوربیا تریگونا از طریق قلمه و بذر قابل تکثیر می باشد.بهترین روش برای تکثیر قلمه است(در هنگام قلمه گیری ،به دلیل شیره سفید سمی ،حتما از دستکش استفاده شود و از تماس با چشم و پوست پرهیز گردد.) و ازدیاد این گیاه از طریق بذر مرسوم نیست.
کوددهی
بعد از گذشت چند سال ممکن است خاک گلدان مواد غذایی خود را از دست داده و فقیر گردد .بنابر این میتوان در طول فصل از کودهای فسفر بالا و پتاس بالا هیومیک اسید و آمینواسید برای رشد بهترگیاه استفاده کرد .
بهتر هست در ابتدای فصل از کو فسفر بالا به تنهایی و یا همراه با هیومیک اسید استفاده کنید، که به افزایش ریشه دهی گیاه و همچنین در صورتی که ریشه های قدیمی آسیب دیده باشد و پوسیده شده باشند، به افزایش ریشه ها بالخص ریشه های مویی کمک خواهد کرد. با شروع گرم تر شدن دمای منزل و روشن کردن وسایل سرمایشی پیشنهاد می شود در ابتدا آبیاری با آمینواسید و یا به صورت ترکیب با کود های پتاس بالا تغذیه گیاه در فصل تابستان آغاز کنیم البته توجه کنید این گیاه نیاز شدید و بالایی به تغذیه ندارد در صورت عدم مشاهده علایم کمبود در گیاه شما می توانید تغذیه هر دو الی سه ماه یک بار با کود های با کیفیت داشته باشید .و در نهایت با شروع سرما و روشن شدن وسایل گرمایشی نیاز کودی گیاه به شدت کمتر شده و در بهترین حالیت در طول 6 ماه پاییز زمستان تنها یک مرتبه تغذیه با آمینواسید و هیومیک اسید کافی می باشد.
آفات
آفاتی که ممکن است در شرایط خانه و یا فضای باز به گیاه خسارت بزند:
شپشک آرد آلود
از جمله آفات رایج این گیاه می توان به شپشک آردآلود اشاره کرد که باظاهر پودری سفید خود به ساقه ها می چسبد و شیره گیاه را می مکد.
مدیریت کنترل :در صورتی که در ابتدا درگیری گیاه با این آفت باشیم بهتر است از صابون محلول پاشی برای شستشوی گیاه استفاده کنیم این صابون ها ترکیبات بدون سم هستند که برای گیاهان قابل استفاده می باشد و شما میتوانید این صابون های محلول پاشی از داروخانه های کشاورزی و یا آنلاین تهیه کنید،و با آب ترکیب کرده و روی گیاه کامل اسپری کنید به این علت که این ترکیب حاوی سم نیست نیازی به بردن گیاه به فضای باز برای سم پاشی نیست. اما در صورتی که تعداد حشره زیاد باشد روی گیاه و برگ های حالت چسبناک پیدا کرده باشند در این صورت حتما با مشورت یک گیاهپزشک سم سیستمیک تهیه کرده و گیاه هم سم پاشی و هم با سم آبیاری کنید توجه کنید قبل از سم پاشی گیاه آبیاری شده باشد و حتما سم پاشی در فضای باز بیرون منزل انجام شود و 7 الی 10 روز بعد تکرار مجدد داشته باشید و گیاه با کود پتاس بالا تغذیه کنید.
کنه تارعنکبوتی
مدیریت کنترل :استفاده از صابون های محلول پاشی و تکرار شستشوی گیاه به فاصله 7 الی 10 رز بعد و در صورت مشاهده حالت تارعنکبوتی روی برگ ها و لکه های نقره بعد از استفاده از صابون محلول پاشی که نشان عدم کنترل با مشورت گیاهپزشک از یک سم کنه کش و تکرار سم پاشی داشته باشید این گیاه شرایط مرطوب خیلی نمی پسنده در نتیجه مه پاشی و ایجاد رطوبت در این گیاه توصیه نمی شود.
سپردار ها
سپردار ها در موارد خیلی کم پیش میاد که به این گیاه خسارت می زنند متاسفانه به علت داشتن سپر مدیریت کنترل کمی دشوار تر هست اما حالت چسبناک شدن برگ و ساقه و ضعیف شدن گیاه شبیه به خسارت شپشک آرد آلود هست و برای مدیریت حتما با گیاهپزشک مشورت کنید استفاده از سموم تماسی با در نظر گرفتن زمان مناسب سم پاشی و یا سموم سیستمیک که بهتر جواب خواهد داد این آفت کنترل کنید.
شته
برخلاف کنه تار عنکبوتی درشرایط مرطوب خسارت خواهد زد و خسارت به شکل ترشح عسلک روی سطح برگ و ضعف گیاه خواهد بود .در مراحل شستشوی گیاه با صابون محلول پاشی و یا سموم گیاهی مانند تند اکسیر و در شرایط عدم کنترل با مشورت گیاه پزشک از سموم مناسب کنترل شته استفاده کنید و در نظر بگیرید موقع سم پاشی گیاه حتما در فضای باز سم پاشی شود. و با کود های پتاس بالا و یا فسفر بالا تغذیه شود.
معرفی بیماری ها
عموما با مدیریت آبیاری گیاه دچار بیماری های پوسیدگی نخواهد شد
پوسیدگی ریشه
آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف خاک باعث ایجاد پوسیدگی خواهد شد اگه میزان خسارت زیاد باشه احتمال برگشتن گیاه خیلی کم هست ولی در صورتی که خسارت شدید نباشد ،در ابتدا گیاه با یک سم قارچ کش مناسب که با مشورت گیاه پزشک تهیه کردید آبیاری کنید و به فاصله دو هفته بعد تکرار آبیاری با قارچ کش و در نوبت بعدی آبیاری گیاه از کود فسفر بالا برای ایجاد ریشه های جدید استفاده کنید و حتما منافذ انتهای گلدان چک کنید که بسته نباشه و تعداد منافذ کافی باشد و آب سریع از انتهای گلدان خارج شود و بین گلدان و زیر گلدانی فاصله ایجاد کنید تا هوا از انتهای به خاک گلدان هم برسد.
پوسیدگی ساقه
معمولا در قسمت های میانی ساقه ایجاد می شود که علت زخم هایی که روی پوست ایجاد شده و محل ورود قارچ و یا باکتری بوده ،و در این حالت بهترین راه جدا کردن قسمتآلوده است و سم پاشی با قارچ کش حفاظتی و تغذیه با کود پتاس بالا می باشد.
شبه قارچ فایتوفترا
این شبه قارچ در خاک های آلوده با فراهم شدن شرایط مناسب به طوقه و ریشه گیاه آسیب زده و باعث مرگ ناگهانی گیاه خواهد شد مدیریت در ابتدا تعویض خاک گلدان ایجاد منافذ بیش تر در انتهای گلدان برای زهکشی بهتر و سم پاشی ریشه ها با قارچ کش های حفاظتی و با مشورت با گیاه پزشک دوبار آبیاری گلدان در ابتدای فصل بهار و ابتدای فصل پاییز برای کنترل بیماری و تغذیه گیاه با کود های ریشه زا توصیه می شود.
سخن پایانی
افوربیا تریگونا با ظاهر خاص و نیاز های کم ،یک انتخاب عالی برای افراد مشغول یا فراموش کار هست…..
با این حال ،چند نکته ساده مثل زهکشی مناسب و نور کافی،برای حفظ سلامت و زیبایی آن ضروری است.
